لوگو دارالعلوم نوبندیان

در آستانه امتحانات نهایی مدارس دینی؛ بایدها و نبایدها

ماه مبارک «رجب» آخرین ماه تحصیلی مدارس علوم دینی در سیستان و بلوچستان است. بیشتر مدارس دینی استان ما عضو شورای هماهنگی مدارس علوم دینی هستند. امتحانات این مدارس به‌طور هم‌زمان زیر نظر شورای هماهنگی مدارس که مقرّ آن در دارالعلوم زاهدان است، برگزار می‌شود.
طلاب مدارس عضو شورای هماهنگی نسبت به سایر طلاب، رقابت سنگین‌تری را در امتحانات نهایی تجربه می‌کنند، زیرا آنان با طلاب مدارس مختلف در سطح استان به رقابت می‌پردازند. ازاین‌رو به‌منظور آمادگی بیشتر طلاب و کسب نتایج بهتر نکاتی را یادآوری می‌کنیم.

✅ آمادگی برای امتحان

از روزی که کتاب شروع می‌شود برای امتحانش بیندیشیم و برنامه‌ریزی کنیم. طلبۀ موفق و درس‌خوان از کنار هیچ درسی ساده عبور نمی‌کند. «حفظ»، «فهم» و «یادداشت‌برداری» از ویژگی‌های درسی طلاب موفق است. باتوجه به حجم بالا و مطالب سنگین بعضی کتاب‌ها، هضم تمام آن‌ها در فرصتی کوتاه کار بسیار سختی است.
روزهای امتحان درواقع فرصتی برای مرور مطالب و یادداشت‌های سالانه ماست. اما برای گام برداشتن به‌سوی موفقیت هیچ‌گاه دیر نیست. در هر نقطه‌ای که هستیم، نباید فرصت موجود را از دست بدهیم. هراندازه بیشتر تلاش و برنامه‌ریزی کنیم، موفق‌تر خواهیم شد.

✅ از فضای مجازی به فضای امتحانی

فضای مجازی بزرگ‌ترین مزاحم درسی در دنیا شناخته می‌شود. بهتر است که محصلان و دانش‌پذیران در روزهای عادی نیز از آن دوری کنند و یا استفاده از آن را تا حد امکان محدود کنند، اما در روزهای امتحان باید به‌طورکلی از فضای مجازی به فضای امتحانی بروند و در آنجا به‌دور از هیاهو و مزاحمت‌ شبکه‌های اجتماعی کاملا روی دروس متمرکز شوند.

✅ قاعده «الأهم فالأهم»

مطالب هر کتاب را بر اساس قاعدۀ فوق دسته‌بندی و مطالعه کنیم. مشخص است که ازنظر کمّی، مطالبِ بخش‌های اول هر کتاب و ازنظر کیفی تعریفات، تقسیمات و موارد این‌چنینی از اهمیت بیشتری برخوردارند.
کسانی که نمی‌توانند مطالب «اهمّ» را از «مهمّ» تشخیص دهند از استاد مربوطه و یا همکلاسی‌هایی که کتاب را با دقت خوانده‌اند، کمک بگیرند.

✅ نقشه ذهنی

در عصر حاضر ترسیم نقشه ذهنی «MindMap» یا نمودار درختی مطالب از بهترین روش‌ها برای حفظ مطالب شناخته می‌شود. خوب است مطالب کتاب‌هایی که تقسیمات تودرتو دارند مانند «مرقات» «تیسیر مصطلح الحدیث» و… بر اساس نقشه ذهنی و با رسم تقسیمات روی برگه حفظ شوند. این کار سرعت حفظ مطالب و ماندگاری آن‌ها را در حافظه قدرت می‌بخشد.
برای حفظ اختلافات فقهی هم می‌توان از این روش استفاده کرد.

✅ از همکلاسی‌های ضعیف غافل نباشیم

هرچند که روزهای امتحانی نمونه‌ مشابهی از «قیامت کبری» است، اما حواس‌مان به همکلاسی‌های ضعیف باشد. خداوند استعدادها را متفاوت آفریده است تا جایی که توان داریم دست ضعیفان را بگیریم و آن‌ها را با خود همراه سازیم.
به قول فریدون مشیری:
«سحر دیدم درخت ارغوانی // کشیده سر به بام خسته‌جانی»
«به گوش ارغوان، آهسته گفتم // بهارت خوش که فکر دیگرانی»

✅ حل نمونه سؤالات

حل نمونه سؤالات سال‌های گذشته بهترین روش برای آشنایی با مواضع امتحانی و کاهش استرس امتحان دارد. علاوه‌بر آن (به‌دوراز سمع مبارک طراحان سؤالات) بسیاری از سؤالات امتحانات تکراری هستند و می‌توان با حل چند نمونه سؤال از سال‌های گذشته با چندوچون سؤالات کاملا آشنایی پیدا کرد. در این رابطه نرم‌افزار «همیار طلاب» توانسته بخش زیادی از سؤالات سال‌های گذشته را در خود جای دهد، می‌توان از آن استفاده کرد.
نکته مهم‌تر در این رابطه این است که نباید تنها به حل نمونه سؤال اکتفا کنیم و از کتاب غافل باشیم، زیرا سیاست کلّی شورا بر ایجاد تنوّع و پرهیز از تکرار است.

✅ جزوه‌خوانی

هر جزوه‌ای ارزش خواندن ندارد. بهتر است تا جایی که امکان دارد کتاب را بخوانیم و اگر خواستیم جزوه‌ای بخوانیم جزوات معتبری که توسط استاد و یا همکلاسی‌های ریزبین با کتاب تطبیق داده‌شده و تأییدشده‌اند، استفاده کنیم.

✅ تغذیه و سلامتی

ازآنجایی‌که در ایام امتحانات فعالیت مغز افزایش پیدا می‌کند، نیاز به تغذیه سالم‌تری داریم. شایسته است که اصحاب مدارس تا جایی که مقدور است برنامه غذایی ویژه‌ای را برای ایام امتحانات تعریف کنند. طلاب نیز بهتر است پول توجیبی‌شان را برای خرید خوراکی‌های مفید مانند میوه‌جات، گردو، بادام و غیره مصرف کنند.
خواب کافی از نیازهای اساسی جسم ما در ایام امتحانات است. از فشارهایی که امکان دارد سلامتی ما را تحت شعاع قرار دهند، جداً پرهیز کنیم. مبادا به‌خاطر چند نمره برای همیشه سلامتی‌مان آسیب ببیند.

✅ جدّی باشیم

در درس خواندن جدّی باشیم. به‌جای درس‌خواندن در یک مدت طولانی بدون تمرکز، در مدت کوتاهی با تمرکز و به‌دوراز عوامل حواس‌پرتی درس بخوانیم.

✅ جلسه امتحان

در پاسخ‌دهی به سؤالات دقت کنیم. پس از اتمام سؤالات برای ترک جلسه امتحان عجله نکنیم. حتما پاسخ‌نامه‌مان را با تمرکز مرور کنیم و آن را با سؤالات تطبیق بدهیم. سعی کنیم خوش‌خط و یا حداقل خوانا بنویسیم. خود را الکی با مطالبی که طراح سؤال از ما نخواسته است درگیر نکنیم؛ مثلا اگر گفته «نام ببرید»، نیازی به «توضیح» نیست.

✅ پناهگاه حق

منبع تمام علوم خداوند علیم است. هر صبح امتحانی‌مان را با توکل و اعتماد بر خداوند شروع کنیم. به تلاوت روزانه سوره «یاسین»، نماز حاجت، اذکار و اوراد پایبند باشیم، قطعا خداوند ما را تنها نخواهد گذاشت.

✍🏻 شاکر رئیسی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *